Prana znaczy oddech, życie, witalność, energia lub siła. Ayama oznacza rozciągnięcie, rozprzestrzenienie, rozciąganie, długość, wydłużenie lub kontrolę. Pranajama jest więc wydłużeniem i zatrzymywaniem oddechu.

Na pranajamę składają się techniki świadomego rytmicznego, intensywnego poruszania i rozszerzania narządów oddechowych. Jest to proces składający się z długiego, ciągłego i delikatnego strumienia wdechu (puraka), wydechu (recaka) i zatrzymania oddechu (kumbhaka). Wdech pobudza organizm, wydech wyrzuca na zewnątrz zanieczyszczone powietrze i toksyny, a zatrzymanie rozprowadza energię po całym ciele.

Dzięki technikom stosowanym w pranajamie podczas praktyki następuje obfity pobór tlenu do organizmu, przez co w ciele ćwiczącego zachodzą subtelne zmiany chemiczne.

Podczas zwykłego wdechu przeciętny człowiek pobiera około 500 cm sześciennych powietrza, używając przy tym raczej mięśni klatki piersiowej niż przepony. W rezultacie dolne płaty płuc, do których dociera obfita ilość krwi, nie są wystarczająco silnie wietrzone.

Według jogi prawidłowe jest oddychanie przez nos, z ustami zamkniętymi, obejmujące pełny wdech i wydech, z wykorzystaniem całych płuc. Podczas oddychania nosem powietrze ogrzewa się i oczyszcza. W czasie wydechu brzuch się kurczy, a przepona unosi, masując serce. Podczas wdechu brzuch się rozciąga, a przepona opada i wtedy masuje narządy jamy brzusznej.

Głęboki wdech umożliwia pobranie niemal 3000 cm sześciennych powietrze – prawie 6 razy więcej niż przy normalnym wdechu. Takie oddychanie pozwala dotlenić mózg, uregulować ciśnienie, spowolnić akcję serca.

Pranajama pełna jest subtelnych ruchów, jak np. świadomie wywoływanych delikatnych poruszeń skóry w przeciwnych kierunkach Wskutek treningów ruchy skóry będą zsynchronizowane z rytmem oddechu. Ćwiczyć należy w ciszy. Zdyscyplinowanie oddechu pomoże praktykującemu skoncentrować umysł i pozwoli mu osiągnąć doskonałe zdrowie i długowieczność.

Zastosuj ten typ oddechu, kiedy przestaniesz panować nad emocjami, idź wtedy w jakieś spokojne miejsce i wykonaj krótką serię oczyszczającego oddechu. Kontynuuj ją do czasu, kiedy poczujesz ulgę, a twoje emocje opadną.

1) Zanim przystąpisz do ćwiczenia, przypomnij sobie znajome miejsce na łonie dzikiej przyrody. Skup się na wybranym przez siebie drzewie (będzie ono spełniać szczególną rolę w tym ćwiczeniu). Tak jak czynili to niegdyś szamani, zapytaj to drzewo, czy możesz oddawać przez nie matce Ziemi niepotrzebną energię. Uzyskanie pozwolenia rośliny, jest wskazane, aby nie łamać praw przyrody.

2) Usiądź w pozycji kwiatu lotosu lub po turecku. Nabierz powietrze przez nos, jednocześnie wciągając brzuch. Unieś ramiona do góry, opierając ręce o kolana.

3) Podczas wdechu zamknij oczy i wyobraź sobie, że we wnętrzu twego ciała na wysokości splotu słonecznego gromadzi się smuga ciemnego dymu, twórz z niej powiększająca się kulkę. Powiększaj tę kulkę, lepiąc ją ze wszystkich zbędnych emocji, stresów, włóż w nią problemy zdrowotnych. Postaraj się jak najdłużej powstrzymywać oddech, tworząc coraz większą kulę energii.

4) Wydychaj powietrze energicznie małymi porcjami przez ściśnięte w wąską szczelinę usta, pracując jednocześnie mięśniami miłości. W czasie wydechu wyobrażaj sobie, jak kula energetyczna unosi się do góry i jest wyrzucana przez szczelinę w ustach. Wizualizuj, jak wszystko czego chcesz się pozbyć zostaje wyrzucone pod wybrane przez ciebie drzewo.

Zbędną energię można zneutralizować np. paląc ją mentalnie, ale dużo lepiej oddać ją przyrodzie. To co nie jest to przydatne dla nas, może być bardzo użyteczne dla innych stworzeń np. kotów. Dlatego zamiast niszczyć energię, lepiej zwróć ją potrzebującym jej istotom, a przyroda z odwdzięczy ci się obdarzając cię swoimi darami.

1. Znajdź wygodną pozycję siedzącą lub stojącą.

2. Na początku nauki kładź dłoń na dolną część brzucha, aby kontrolować ruch przepony.

3. Wciągnij powietrze przez nos i napełniaj nim płuca w taki sposób, aby przy wdechu dolna część brzucha mocno się wypinała. Płynnie przechodź od wdechu do wydechu – pomijając fazę bezdechu. W celu kontroli, czy rytm oddechu będzie równomierny we wszystkich fazach postaraj się wytworzyć coś w rodzaju syczącego świstu przez nos.

4. Wydychaj powietrze przez nos maksymalnie wciągając mięśnie brzucha.

5. Zwróć uwagę na to, aby podczas ćwiczenia nie poruszać klatką piersiową ani obojczykami.